Waarom de lokale gemeente mannen moet vormen
Onze visie op mannendiscipelschap en de plaats van Men in Christ naast de lokale gemeente
Men in Christ is geen kerk en heeft ook niet de ambitie om dat te worden. Dat onderscheid is voor ons belangrijk.
Wij organiseren mannenweekenden, discipelschapstrajecten, communitydagen en andere momenten waarop mannen intensief met elkaar optrekken. Daar kunnen diepe vriendschappen ontstaan. Zonde wordt beleden, mannen bidden voor elkaar en Gods Woord gaat open. Juist wanneer zo'n broederschap waardevol wordt, ontstaat ook een gevaar: dat een bediening als Men in Christ langzaam een plaats gaat innemen die God aan de lokale gemeente heeft gegeven.
Dat willen we niet.
Wij geloven dat Christus Zijn gemeente bouwt. Hij heeft haar herders gegeven, Hij heeft haar de verkondiging van Zijn Woord toevertrouwd en binnen haar worden gelovigen gedoopt, wordt het avondmaal gevierd, vindt geestelijk toezicht plaats en dragen broeders en zusters samen het christelijke leven.
Paulus zegt tegen de ouderlingen van Efeze:
“Zie dan toe op uzelf en op heel de kudde, te midden waarvan de Heilige Geest u tot opzieners aangesteld heeft om de gemeente van God te weiden.” - Handelingen 20:28
Dat is niet de opdracht die God aan Men in Christ heeft gegeven. Het is de verantwoordelijkheid van de plaatselijke gemeente en haar oudsten.
Onze vraag is daarom niet hoe wij mannen uit verschillende kerken zo sterk mogelijk aan Men in Christ kunnen verbinden. De betere vraag is: hoe kunnen wij mannen toerusten zodat zij Christus trouwer volgen op de plaatsen waar God hen daadwerkelijk heeft gesteld?
En één van die plaatsen is de lokale gemeente.
De gemeente moet meer doen dan mannen verzamelen
Een man kan jarenlang iedere zondag in de kerk zitten zonder ooit geleerd te hebben hoe hij een andere man moet discipelen.
Hij kan preken horen over het huwelijk, maar nauwelijks ooit met een oudere broeder hebben gesproken over hoe hij zijn vrouw daadwerkelijk liefheeft wanneer hun huwelijk onder spanning staat.
Hij kan vader worden zonder ooit naast een volwassen christelijke vader te hebben gestaan die hem leert hoe hij thuis Gods Woord opent, met zijn kinderen bidt, hen onderwijst en corrigeert.
Hij kan worstelen met pornografie, trots, boosheid, passiviteit of mensenvrees terwijl bijna niemand binnen zijn gemeente werkelijk weet wat er achter zijn voordeur gebeurt.
Dat is geen argument tegen de lokale gemeente. Het laat juist zien waarom discipelschap binnen de lokale gemeente zo belangrijk is.
Paulus beschrijft in Efeze 4 dat Christus herders en leraars aan Zijn gemeente geeft:
“om de heiligen toe te rusten, tot het werk van dienstbetoon, tot opbouw van het lichaam van Christus.”- Efeze 4:12
De gemeente is dus niet bedoeld als een plaats waar een kleine groep mensen geestelijk werk verricht terwijl de rest voornamelijk ontvangt. De heiligen worden toegerust tot dienstbetoon.
Dat betekent ook iets voor de mannen in onze gemeenten.
Mannen moeten gevormd worden
Het Nieuwe Testament geeft nergens de opdracht om een moderne “mannenbediening” op te richten. Een mannenontbijt, conferentie of jaarlijkse barbecue kan waardevol zijn, maar is geen Bijbelse instelling. Wat de Schrift wél duidelijk laat zien, is dat christenen gevormd moeten worden tot volwassen discipelen die vervolgens anderen dienen.
En daarbij is gerichte aandacht voor mannen niet vreemd aan de Schrift.
Paulus draagt Titus op dat oudere mannen nuchter, waardig, bezonnen en gezond in geloof, liefde en volharding moeten zijn (Titus 2:2). Timotheüs krijgt de opdracht wat hij van Paulus ontvangen heeft toe te vertrouwen aan betrouwbare mensen die bekwaam zullen zijn om ook anderen te onderwijzen (2 Tim. 2:2).
We zien daar geen anoniem christendom. We zien overdracht.
Waarheid wordt geleerd. Leven wordt gezien. Karakter wordt beproefd. Verantwoordelijkheid wordt toevertrouwd. En wat ontvangen is, wordt weer doorgegeven.
Dat is discipelschap.
Wat thuis gebeurt, doet ertoe
Wanneer de Schrift spreekt over mannen die grotere verantwoordelijkheid binnen de gemeente kunnen dragen, wordt opvallend genoeg niet alleen gekeken naar hun Bijbelkennis of vermogen om te spreken.
Er wordt naar hun leven gekeken.
Naar hun karakter. Naar zelfbeheersing. Naar geld. Naar reputatie. Naar hun huwelijk. Naar hun gezin.
Over een opziener schrijft Paulus:
“Hij moet goed leiding geven aan zijn eigen huis, zijn kinderen onderdanig houden, in alle waardigheid. Want als iemand niet weet hoe hij leiding moet geven aan zijn eigen huis, hoe zal hij voor de gemeente van God zorg dragen?”- 1 Timotheüs 3:4-5
Daar zit een belangrijk principe. Godsvrucht begint niet op een podium.
Een man kan indrukwekkend spreken en thuis hard zijn. Hij kan veel theologische kennis hebben en zijn vrouw nauwelijks kennen. Hij kan anderen vertellen hoe zij moeten leven terwijl zijn eigen kinderen nauwelijks geestelijke leiding van hem ontvangen.
Dat is geen klein detail. God roept de getrouwde man om zijn vrouw lief te hebben zoals Christus de gemeente heeft liefgehad en Zich voor haar heeft overgegeven (Ef. 5:25). Vaders worden opgeroepen hun kinderen op te voeden in de onderwijzing en terechtwijzing van de Heere (Ef. 6:4).
Daarom geloven wij dat de vorming van mannen nooit alleen over de man zelf gaat.
Vorm een man en je raakt ook zijn huwelijk, zijn kinderen, zijn broeders en de gemeente waarin hij dient.
Niet iedere man moet leider worden
Hier moeten we tegelijkertijd zorgvuldig zijn. Wanneer we spreken over mannen vormen tot leiderschap, bedoelen we niet dat iedere man uiteindelijk voorganger of ouderling moet worden. De Schrift stelt duidelijke eisen aan mannen die een ambt binnen de gemeente dragen. Niet verlangen, charisma of natuurlijk leiderschap bepaalt of iemand geschikt is, maar onder andere karakter, gezonde leer, bekwaamheid en een beproefd leven (1 Tim. 3:1–13; Tit. 1:5–9).
Daarom moeten we mannen niet te snel een positie geven.
Eerst karakter. Eerst trouw. Eerst beproeving.
Maar een man hoeft geen ouderling te zijn om verantwoordelijkheid te dragen. Hij kan een jongere broeder discipelen. Hij kan voor andere mannen bidden. Hij kan praktisch dienen. Hij kan zijn huis openstellen. Hij kan een broeder vermanen die in zonde dreigt weg te zakken. Hij kan zijn vrouw liefhebben en zijn kinderen onderwijzen. Hij kan zijn gaven inzetten voor de opbouw van het lichaam.
En wanneer mannen door de jaren heen betrouwbaar blijken, bekwaam zijn in de gezonde leer en voldoen aan de Bijbelse vereisten, kan een gemeente sommigen van hen herkennen en afzonderen voor grotere verantwoordelijkheid.
Zo ontstaat leiderschap niet voornamelijk door vacatures te vullen.
Het groeit uit discipelschap, karakter, beproeving en bewezen trouw.
We hebben oudere mannen nodig
Een gezonde cultuur van mannendiscipelschap kan bovendien niet uitsluitend gebouwd worden rondom jonge mannen. Wij hebben oudere mannen nodig.
Mannen die Christus al tientallen jaren volgen. Die hun huwelijk door verschillende seizoenen heen hebben leren dragen. Die kinderen hebben opgevoed, fouten hebben gemaakt, correctie hebben ontvangen en Gods trouw hebben leren kennen.
De gemeente heeft hun ervaring nodig.
Niet omdat leeftijd automatisch wijsheid betekent, maar omdat bewezen godsvrucht iets geeft wat geen boek of podcast kan vervangen: een zichtbaar leven om na te volgen.
Paulus kon zeggen:
“Wees navolgers van mij, zoals ik navolger van Christus ben.”- 1 Korinthe 11:1
Dat vraagt nabijheid.
Jongere mannen hebben niet alleen meer content nodig. Ze hebben godvruchtige mannen nodig die dichtbij genoeg komen om vragen te stellen, voorbeeld te zijn, te corrigeren en naast hen te staan wanneer gehoorzaamheid iets kost.
Broederschap vraagt ook vermaning
Daarmee komen we bij iets wat gemakkelijk verloren gaat wanneer mannenwerk voornamelijk rondom activiteiten wordt gebouwd.
Bijbelse broederschap is niet alleen samen eten, sporten en goede gesprekken voeren.
We moeten elkaar ook durven aanspreken.
“Maar spoor elkaar elke dag aan, zolang er van een heden gesproken wordt, opdat niemand van u verhard zal worden door de verleiding van de zonde.”- Hebreeën 3:13
Dat vraagt relaties waarin mannen werkelijk gekend worden.
Wie weet hoe het met je huwelijk gaat? Wie mag vragen waar je ogen naartoe gaan? Wie weet hoe je met geld omgaat? Wie spreekt je aan wanneer je hard wordt tegen je vrouw? Wie merkt het wanneer je geestelijk afglijdt? En wie weet waar je juist bemoediging nodig hebt omdat je moe of moedeloos bent?
Dat soort broederschap ontstaat meestal niet tijdens één mannenavond.
Daarvoor zijn structuur, tijd, vertrouwen en geestelijke volwassenheid nodig.
Van activiteit naar een doorgaande structuur
In gesprekken met gemeenten merken we dat er vaak wel verlangen is om mannen te bereiken, maar dat de vraag blijft hoe je daar praktisch een Bijbelse structuur omheen bouwt.
Een mannenavond organiseren lukt meestal wel. Maar wat gebeurt er daarna?
Hoe komen mannen vanuit een grote bijeenkomst terecht in kleinere relaties waarin werkelijk discipelschap plaatsvindt? Wie begeleidt die groepen? Wie begeleidt de begeleiders? Hoe voorkom je dat accountability alleen een lijst met gedragsregels wordt? Hoe leer je mannen niet alleen hun zonde te bespreken, maar Christus te zoeken en daadwerkelijk te gehoorzamen? Hoe verbind je mannenwerk met de rest van het gemeenteleven?
Daar bestaat geen geïnspireerd stappenplan voor. De Schrift geeft ons de principes. De praktische vorm zal per gemeente verschillen.
Daarom geloven wij ook niet dat iedere gemeente hetzelfde Men in Christ-model zou moeten kopiëren. Een gemeente van zestig leden heeft andere mogelijkheden dan een gemeente van achthonderd. Een jonge gemeente heeft andere behoeften dan een gemeente waarin verschillende generaties al tientallen jaren samen optrekken.
De structuur dient het discipelschap. Niet andersom.
De taak van de ouderlingen
Ook hierin willen we zorgvuldig blijven. Het is uiteindelijk niet de primaire taak van een externe mannenbediening om te bepalen hoe discipelschap binnen een plaatselijke gemeente moet functioneren.
Christus heeft ouderlingen geroepen om Zijn kudde te weiden.
Zij moeten toezien op de leer en het leven van de gemeente, onderwijzen, beschermen tegen dwaling, geestelijke zorg dragen en zelf voorbeelden voor de kudde zijn (Hand. 20:28–31; 1 Tim. 3:1–7; Tit. 1:5–9; 1 Petr. 5:1–4).
Daarom willen wij bij samenwerking met een gemeente niet buiten de leiding om een zelfstandig netwerk van mannen bouwen.
We willen juist vragen:
Wat is jullie visie? Waar zien jullie nood? Welke mannen heeft God al gegeven? Waar kunnen wij helpen?
En vervolgens dienen.
Waar Men in Christ zijn plaats ziet
Daar ligt voor ons de plaats van Men in Christ. Wij hebben geen verlangen om mannen uit hun gemeente te trekken en vervolgens rondom onze eigen bediening te verzamelen.
Wij willen specifieke ervaring die we opdoen in het werken met mannen beschikbaar stellen aan lokale gemeenten.
Dat kan betekenen dat we spreken op een mannenavond. Maar het kan ook verder gaan. We kunnen met ouderlingen en mannenleiders meedenken over hun visie op mannendiscipelschap. Helpen bij het ontwikkelen van kleine discipelschapsgroepen. Mannen toerusten rondom huwelijk, vaderschap, godsvrucht, seksuele reinheid, broederschap en verantwoordelijkheid. Bestaande leiders trainen. Of gedurende een bepaalde periode helpen een structuur neer te zetten waarin mannen uiteindelijk zelf andere mannen gaan discipelen.
En juist dat laatste vinden we belangrijk.
Ons doel is niet dat een gemeente na drie jaar nog steeds Men in Christ nodig heeft om haar mannenwerk draaiende te houden.
Wij zouden veel liever zien dat er binnen die gemeente godvruchtige mannen opstaan die het werk zelf dragen.
De mannen zijn niet van ons
Dat moeten wij ook zelf blijven onthouden. Wanneer een man tijdens een Men in Christ Weekend diep geraakt wordt, maandenlang actief is in onze community of sterke broederschap vindt met andere deelnemers, blijft Men in Christ een bediening naast zijn gewone christelijke leven.
Wij zijn niet zijn kerk. Wij zijn niet zijn ouderlingen. En uiteindelijk willen we hem ook niet aan onze naam verbinden.
Paulus waarschuwde de Korinthiërs juist tegen partijvorming rondom menselijke leiders: “Ik ben van Paulus”, “ik van Apollos” (1 Kor. 3:4).
De gemeente behoort aan Christus.
Daarom hopen we dat de vrucht van onze bediening uiteindelijk juist zichtbaar wordt wanneer een man naar huis gaat.
Dat hij trouwer wordt in zijn lokale gemeente.
Dat hij beschikbaar wordt om te dienen.
Dat hij zijn ouderlingen respecteert en voor hen bidt.
Dat hij andere mannen leert kennen.
Dat hij zijn vrouw liefheeft.
Dat hij zijn kinderen voorgaat.
Dat hij zonde niet langer verborgen houdt.
En dat hij, wanneer God hem daarvoor de gaven en gelegenheid geeft, anderen leert wat hij zelf ontvangen heeft.
Een generatie die doorgeeft wat zij ontvangen heeft
Dat is uiteindelijk ons verlangen.
Niet vollere Men in Christ-events als einddoel.
Niet een grotere community als einddoel.
Niet dat onze naam bekend wordt.
Maar mannen die Christus kennen, Hem vrezen en Zijn Woord gehoorzamen. Mannen die thuis trouw zijn. Mannen die hun gemeente dienen. Mannen die jongere mannen meenemen. En jongere mannen die op hun beurt weer anderen discipelen.
Paulus gaf Timotheüs geen ingewikkeld groeimodel:
“En wat u van mij gehoord hebt onder vele getuigen, vertrouw dat toe aan trouwe mensen die bekwaam zullen zijn om ook anderen te onderwijzen.” - 2 Timotheüs 2:2
Paulus.
Timotheüs.
Trouwe mensen.
Anderen.
Vier generaties in één vers.
Dat is vermenigvuldigend discipelschap.
En als Men in Christ daar een klein middel in Gods hand voor mag zijn, naast en ten dienste van de lokale gemeente, dan is dat precies de plaats die wij willen innemen.
Niet ter vervanging van de gemeente.
Maar tot versterking van haar.
Opmerkingen